خبرگزاری میراث فرهنگی – گردشگری – بخش گردشگری حلال درپی سرمایه گذاری های گسترده درکشورهای مختلف از کشوراسلامی امارات گرفته تا مالدیو واسپانیا و ژاپن و فیلیپین و روسیه و استرالیا به سرعت رو به توسعه و پیشرفت گذاشته است.
طبق گزارشهای جهانی افزایش کمپانی های شرکت کننده درنمایشگاه جهانی تجارت غذای حلال با ایجاد فرصت های تازه سرمایه گذاری درسراسر زنجیره تجارت غذای حلال ، تلاش برای یافتن منابع مالی از کشورهای اسلامی برای جذب سرمایه درگردش و تامین منابع مالی جهت تامین نیازهای توسعه ، تولید مواد ومحصولات خالص و ارگانیک و جدید، مواد اولیه و خام لازم در غذای حلال و همکاری درساخت برندهای جهانی و یا منطقه ای که مجموعا صنعت حلال را شکل داده است.
اما درایران باوجود تلاش برای رونق این صنعت بسیاری این سبک از گردشگری را برای ایران از آن رو که اساسا براساس موازین اسلامی اداره می شود، بی مورد و اشتباه می دانند.
طبق برآورد های انجام شده درگزارش Global Islamic Economy Report پیش بینی شده است که میزان پولی که در سراسرجهان در بخش گردشگری حلال از غذای حلال گرفته تا آداب وروش زندگی اسلامی وکالاهای مربوط به آن هزینه می شود، می تواند تا سال ۲۰۱۹ بالغ بر ۱۰٫۸ درصد افزایش یابد.
طبق این گزارش که از سوی موسسه دینار استاندارد منتشر شده، ارزش گردشگری حلال در امریکا بالغ بر ۳٫۷ تریلیون دلار برآورد شده است.
این گزارش یاداور شده است که سال گذشته صنعت گردشگری جهانی شاهد رشد چشمگیری دربخش غذا و سبک زندگی حلال بوده است. این شامل سرمایه گذاری هایی که توسط تامین کنندگان کالا وخدمات حلال در کشور برزیل می شود و نیز فناوری های آزمایش غذاهای حلال درفرانسه و مالزی و امارات و همچنین بازاریابی بین المللی دردبی به عنوان قطب اقتصادی اسلامی و حلال می شود.
درعین حال گردشگری حلال یک موتور محرک قدرتمند درصنایع غذایی و نوشیدنی و همچنین بخش هتلداری درکشورهای مختلف از امارات گرفته تا مالدیو و ژاپن و اسپانیا و فیلیپین و روسیه است. بازار گردشگری حلال هم اکنون دربر گیرنده ۱۱٫۶ درصد از مصرف جهانی غذا درصنعت گردشگری است و این رقم جدا از مصرف درمراسم حج و عمره است. انتظار می رود که این رقم تا سال ۲۰۱۹ به ارزش ۲۳۸ میلیارد دلار برسد.
براساس همین گزارش ارزش بخش مواد غذایی حلال به تنهایی درامریکا تا سال ۲۰۱۹به رقمی بالغ بر ۲٫۵۳۷ تریلیون می رسد . این رقم بسیار بالاتر ازرقم ۷۹۵ میلیارد دلاری است که در سال ۲۰۱۴ برآورد شده است. ارزش مواد غذایی حلال همچنین برابر با ۲۱٫۲ درصد از مصرف جهانی غذاست.
دراین میان کشورهای مسلمان با بالاترین مصرف مواد غذایی و ارزش مالی بالغ بر ۱۹۰ میلیارد دلار دربازار جهانی غذا همانند اندونزی ، یا کشوری چون ترکیه که ارزش آن دربازارجهانی ۱۶۸ میلیارد دلار برآورد شده یا کشور پاکستان به ارزش ۱۰۸ میلیارد دلار و ایران جایی که بازار آن طبق آمار منتشر شده در سال ۲۰۱۳ برابر با ۹۷ میلیارد دلار دراین صنعت نقش مهم و تعیین کننده ای دارند.
درهمین حال مالزی و امارات و سپس استرالیا درشاخص جهانی غذای حلال براساس تمرکز بر شاخصه هایی که برسلامت اکوسیستم غذای حلال دراین کشورها نسبت به اندازه و حجم این تولیدات استوار است، جایگاه برتر را دارند.
برگزاری همایش غذای حلال جهانی به عنوان بزرگترین همایش سالانه جهانی دراین صنعت که تنها در سومین سال برگزاری آن بیش از ۸۰۰ شرکت تامین کننده مواد غذایی حلال درآن شرکت می کنند، همراه با نمایشگاه مفهومی Gulfood 2016 که قرار است از ۲۱ تا ۲۵ فوریه در مرکز تجارت جهانی دبی – DWTCبرگزار شود، شاهدی دیگر بر وضعیت رو به توسعه گردشگری حلال در امارات به عنوان یک مرکزبین المللی تجارت غذای حلال است.
«تریکسی لوه میرماند» معاون ارشد مدیر مرکز همایش ها و نمایشگاه های تجارت جهانی دبی می گوید: «افزودن بیش از ۱۰۰ کمپانی جدید مواد غذایی جهش بزرگی را در این بازار بزرگ منطقه ای ومحلی و بین المللی تولید کنندگان مواد غذایی حلال برای یافتن فرصت های تجاری وجذب سرمایه گذاری های تازه را نشان می دهد.
بخش مهمی از گردشگری حلال اکنون تجارت جهانی غذای حلال و برند سازی دراین زمینه است. به حدی که با ظهور انواع کمپانی های تولید مواد غذایی ،تلاش برای یافتن منابع مالی از کشورهای اسلامی برای جذب سرمایه درگردش و تامین منابع مالی جهت تامین نیازهای توسعه، تولید مواد و محصولات خالص و ارگانیک و جدید، مواد اولیه و خام لازم در غذای حلال و همکاری درساخت برندهای جهانی ویا منطقه ای را ایجاد کرده که جنین فرصتی درایران نمی تواند نادیده انگاشته شود.
به گفته او تبدیل دبی به یک برند قابل اعتماد درصنعت حلال و نیزکسب شهرت به عنوان مقصد و نیز مرکز جهانی تولیدات غذایی حلال که انتخاب اول خانواده های مسلمان درسراسر جهان باشد، از جمله ۷ هدف استراتژیک است که در طرح« دبی : پایتخت اقتصاد اسلامی » که در سال ۲۰۱۳ ازسوی مقامات ارشد دبی اعلام شده، قرار دارد.
چالش گردشگری حلال درایران
درشرایطی که گزارش موسسات جهانی به وضوح ایران را درکنار دیگر کشورهای اسلامی چون ترکیه و اندونزی و مالزی تلاش برای راهاندازی گردشگری حلال در ایران و بسترسازی در ایجاد برند و مسیر گردشگری حلال درکشورافزایش یافته برخی کارشناسان و استادان دانشگاه معتقدند بهدلیل آنکه تمامی قوانین جمهوری اسلامی مبتنی بر شرع مقدس اسلام است نیازی به نام گردشگری غیرحلال در ایران وجود ندار این دسته از کارشناسان گردشگری بدون توجه به حضور بسیار پررنگ کشوری چون عربستان سعودی که اتفاقا آن کشور نیز دست کم مجری مقررات اسلامی است میگویند که قوانین ایران با قوانین کشورهای گردشگرپذیر همچون ترکیه، تایلند، مالزی و… کاملا متفاوت است و تمامی قوانین موجود در کشور براساس شرع مقدس اسلام تدوین و عملیاتی شده است. بر همین اساس، اجرای طرح گردشگری حلال در کشوری مانند ایران که همهچیز آن از بدو ورود گردشگر به کشور تا هتل و غذا و تمامی خدمات حلال است، ضرورتی ندارد.
حتی نماینده سازمان تبلیغات اسلامی ایجاد گردشگری حلال در ایران را غیرضروری اعلام کرد.
دکتر قادری عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و استاد رشته گردشگری در ارتباط با موضوع راهاندازی گردشگری حلال در ایران، می گوید که طرح گردشگری حلال کپیبرداری از کشورهای دیگر همچون ترکیه و مالزی است.
اما چون نظام سیاسی- اجتماعی حاکم بر اروپا، تایلند و ترکیه و حتی مالزی بهطور کامل با ایران متفاوت است و محدودیت رفتاری و مکانی برای گردشگران وجود ندارد و با شرع مقدس اسلام انطباق ندارد ناچار به ایجاد گردشگری حلال برای جذب گردشگر است. براین اساس باید خدمات حلال ایجاد کند و حتی نشان حلال بر غذاها، هتلها و خدمات گردشگری حلال خود بچسباند.
این عضو هیأت علمیدانشگاه علامه طباطبایی میگوید: آگاهی کافی نسبت به برخی پدیدههای گردشگری وجود ندارد و کپی برداریهایی در داخل کشور انجام میشود که موضوع گردشگری حلال نیز از همین موارد است.
این درحالی است که نمونه گردشگری حلال در کشوری چون امارات و تلاش های گسترده درزمینه های مختلف از جمله ایجاد برند گردشگری حلال ، ارایه و طراحی استانداردهای گردشگری حلال و نمایندگی آن برای ارایه گواهینامه گردشگری حلال یا برند معتبر حلال به کشورهای مختلف غیر اسلامی ، همچنین فعالیت درتامین تسهیلات و مواد غذایی حلال برای کشورهای غیر مسلمان از جمله استراتژی هایی است که امارات با تمرکز بر آنها تاکنون قصد داشته خود را در مرکز این سبک گردشگری درجهان معرفی کند. امارات حتی با برگزاری کنفرانس ها و همایش های مختلف و نیز معرفی برندهای و کالاهای غذایی خود درجهان بیشترین بهره را از این سبک گردشگری می برد که درایران به راحتی و بدون آگاهی کافی به ابعاد گوناگون درآمد زایی آن دربخش های مختلف صنایع غذایی گرفته تا برند سازی و مانند آن، مردود اعلام می شود. جالب آن که مخالفان این سبک از گردشگری، طراحان گردشگری حلال را درایران ناآگاه خطاب می کنند، صرفا به این دلیل که اگر در ایران برند گردشگری حلال ایجاد شود آنوقت گردشگر خارجی از خودش میپرسد که ممکن است چیزی به نام گردشگری حرام هم در ایران وجود داشته که حالا میخواهند ایران را مقصد گردشگری حلال معرفی کنند.
گفتنی است طرح گردشگری حلال در ایران براساس یک پژوهش که پیشتر انجام شده بود در دستور کار قرار گرفته و قرار است ایران بهعنوان مقصد گردشگری حلال به جهان معرفی شود.
این گزارش تلاش کشورهای ترکیه، مالزی، دبی ، اردن وتونس و دیگر کشورهای اسلامی برای توسعه گردشگری حلال را نیز نوعی تلاش برای استفاده از فرصت بدست آمده برای جذب گردشگران مسلمان دانسته است که در کشورهای دیگر جهان به دلیل اسلام هراسی در کشورهای غربی با سخت گیریهای متعددی مواجه هستند.
گردشگری اسلامی درحدود ۱۰ درصد از کل بازار گردشگری جهانی را دراختیار دارد ولی با سرعت بسیار بالایی در حال رشد است.
درست است که همزمان با رشد گردشگری حلال، موسسات تورگردانی مرتبط با گردشگران مسلمان درکشورهای عرب، نسبت به ثبت نام مسافران خود در هواپیماهایی توجه دارند که ازصرف الکل و گوشت خوک خودداری میکنند و مکانهای ویژه نماز ونیز نسخههایی از قران کریم دراختیار مسافران خود قرار میدهند و مسافران زن و مرد را ازهم جدا میکنند، اما گردشگری حلال صرفا محدود به اجرای این قبیل طرح ها یا ارایه این قبیل امکانات نیست.
نکته مهم توجه به اهمیت و جایگاه کشور عربستان درجدول برترین های گردشگری حلال است. این گروه از مخالفان توجه ندارند که کشور ترکیه تنها یکی از بزرگترین مقصدهای گردشگری اسلامی پس از عربستان سعودی است ضمن این که برتری عربستان به دلیل برگزاری مراسم حج است که مشخصا از آیین های مسلم اسلامی است و مقررات خاص خود را دارد که تامین خدمات وابسته به آن ، این کشور را در ردیف برترین های گردشگری حلال قرار داده است. بنابراین گردشگری حلال صرفا درمحدوده تامین غذا و امکانات مربوط به آن درکشورهای غیراسلامی خلاصه نمی شود. بلکه اتفاقا کشورهای اسلامی بیش از هر مقصد دیگری دراین زمینه امکان فعالیت دارند.
با توجه به استقبال خوب گردشگران از مناطق توریستی کشورهای اسلامی به ویژه کشورهای خاورمیانه، حوزه خلیج فارس و شمال آفریقا، بسیاری از سرمایهگذاران به سرمایهگذاری در زمینه ساخت مناطق تفریحی و هتلها در سواحل ترغیب شدهاند. این سواحل بیش از این مورد استقبال گردشگران مسلمان قرار نمیگرفت، اما حالا با ساخت هتل و مناسبسازی فضا بسیاری از خانوادههای مسلمان کشورهای منطقه به این نوع گردشگری هم روی آوردهاند. پیش از این سواحل دبی و شارجه در امارات به دلیل مناسبسازی فضاها و رعایت فرهنگ خانوادههای مسلمان،تنها سواحل میزبان این گروه از گردشگران بودند.
در این راستا، مراکز گردشگری امارات تلاش کردند با وضع قوانین بر اماکن تفریحی و فعالیتهای توریستی رنگ و بوی اسلامی ببخشند. از جمله این اقدامات، ارائه غذاهای حلال بود که با هماهنگیهایی که با سازمان استاندارد انجام شد، امارات توانست استاندارد «مُهر حلال» را برای بازارها و رستورانها، هتلها و مراکز تفریحی این کشور به صورت قانون درآورد. از جمله شرایط اخذ این مُهر، مواد اولیه حلال برای طبخ، طریقه طبخ و جداسازی محل طبخ غذاهای حلال از دیگر غذاها و نوشیدنیهاست. امارات اکنون درگامی دیگر تلاش دارند این فعالیت برندسازی را درسطح بینالمللی توسعه دهد.
کشور های منطقه خاورمیانه طبیعتا اکنون بازیگران کلیدی در صنعت گردشگری حلال یا اسلامی هستند که هم در سطح داخلی و منطقه ای و هم در سطح جهانی بیشترین سهم را در تولید درآمد این صنعت دارند. کشورهای مالزی امارات و سعودی و قطر درکنار ترکیه ۵ بازیگر اصلی در صنعت گردشگری حلال یا دوستدار گردشگران مسلمان هستند.
بنابراین روشن است که گردشگری حلال درسال های اخیر بشدت دچار تحول شده و اکنون ابعاد تجاری گسترده ای یافته که از محدوده کشورهای اسلامی و تامین خدمات حلال دراین کشورها فراتر رفته است.
بدیهی است که ازاین منظر گردشگری حلال محدود به جذب شماری گردشگر شیعه از کشورهایی چون سوریه و … نیز نیست.
http://hotelneed.ir/گردشگری-حلال-تنها-غذا-و-حجاب-و-نمازخانه/
